فصل چهل و چهارم
مترجمان
(نيمهٴ دوم سدهٴ سيزدهم)
الف. از يوناني به لاتيني
بارتولوميوي مسينايي1
مترجم يوناني به لاتيني، كه در دربار مانفرد (شاه ناپل و سيسيل از 1258 تا 1266)، برآمد.
اخلاق كبير، مسائل، و ساير رسالههاي منحول ارسطويي را ترجمه كرد. اصول، شنيدنيهاي عجيب، علم فراست، علائم و رسالهٴ دامپزشكي هيروكلوس را هم ترجمه كرد.
مترجمان ناشناسي برخي از آثار منحول ارسطويي را براي شاه مانفرد ترجمه كردند: رسالهٴ
فيالعالم، رسالهٴ در باب طغيان نيل، رسالهٴ در باب دم و بازدم، در باب جواني و پيري، در باب مرگ و زندگي.
رسالهاي دربارهٴ فن دامپزشكي در پنجاه فصل در دست است و آن را شخصي به نام بارتولوميوي اسپادافوراي مسينايي به گويش سيسيلي نوشته است. آيا اين اثر ديگري است، يا همان ترجمهٴ رسالهٴ هيروكلوس است؟
امكان دارد ــ همچنان كه اشتيْنْشْنَيْدِر خاطرنشان ميكند ــ بارتولوميوي مسينايي همان جوواني مسينايي باشد، كه در 1276، در زمرهٴ مترجمان آلفونسوي دهم بوده است، ولي اين احتمال كم است.
¿ يادداشت اينجانب دربارهٴ جوواني سيسيلي. بيشتر محتمل است كه بارتولوميوي مسينايي (برآمدنش در ناپل حدود 1262)، جوواني مسينايي (برآمدنش در اشبيليه 1276)، جوواني سيسيلي (برآمدنش در پاريس حدود 1295)، سه شخص جداگانه باشند.